-naar aanleiding van de 100ste geboortedag van Piet van Egmond-

Psalmzangavonden, psalmzangdagen, psalmen met bovenstem, zang- en orgelavonden, het zingen van Engelse Hymns, zingen in de grote kathedralen, concertreizen naar het buitenland. Wekelijks vullen de kolommen van het RD zich met veel zangactiviteiten in den lande.

Soms frons je je wenkbrauwen bij het lezen van medewerkenden bij diverse muzikale bijeenkomsten. Voor 'dertig zilverlingen' zijn muzikanten uit de bewegende media best bereid om mee te werken aan een avond 'geestelijk entertainment'.

Cd's, dvd's van koorzang, maar toch... Toch blijf ik een groot liefhebber van het zwarte vinyl: de oude grammofoonplaat. Lp's gestoken in kleurrijke hoezen met de mooiste afbeeldingen en uitgebreide tekstinformatie. Een hobby waar geen einde aan schijnt te komen. Elke keer tref je wat nieuws op je zoek- en speurtochten bij kringloopwinkels en rommelmarkten. Zo ook een bijzondere lp : 'Zingen met Piet van Egmond'. 

Piet van Egmond (1912-1982) was een begenadigd organist en dirigent. Op jonge leeftijd (21 jaar) werd hij benoemd als organist van het Concertgebouw in Amsterdam. Hij heeft diverse kerken in Amsterdam en Haarlem mogen dienen als organist. Vanaf 1971 tot 1977 was hij organist van de Grote Kerk in Apeldoorn. Met zijn dirigentschap kreeg hij grote bekendheid door de uitvoering van de Matthäus-Passion van Johann Sebastian Bach. Onder de orgelliefhebbers genoot hij bekendheid vanwege zijn improvisaties. Volstrekt uniek en met een geheel eigen klankkeur.

Ondanks zijn grote capaciteiten beleefde Piet van Egmond zijn beste momenten als 'eenvoudig' organist bij de samenzang van bijeenkomsten met randkerkelijken. Door de toenemende ontkerkelijking ontstond in 1963 in Amsterdam een nieuw fenomeen: Dienst met Belangstellenden op zondagavond (DmB-diensten zoals ze later genoemd werden). Plaats van samenkomst was vooral de historische Oude Lutherse Kerk aan het Spui in Amsterdam. Dit kerkgebouw bood voor de 1200 bezoekers voldoende ruimte.

Het waren die jaren waarin kerkelijk Nederland volop in beweging was. Het lijden en sterven van de Heere Jezus was voor de theoloog prof. Smits een uitgemaakte zaak: "Geef mijn portie maar aan fikkie." De vrouw wordt toegelaten in het ambt. Ds. G. Boer, de in brede kring zeer geachte voorzitter van de Gereformeerde Bond, twist met de ethische prof. Berkhof over de leerstukken van het heil. Vernieuwingen in de liturgie krijgen een plaats in de eredienst. De bevrijdingstheologie, feministische theologie, God-is-dood theologie en andere gruwelijkheden steken de kop op. De oude waarheid in de vaderlandse kerk 'kermt, treurt nooddruftig en zucht omdat Mijn volk verwoest wordt en verdreven,' De grote stadskerken raken leeg en sluiten de deuren. Aan de 'Vereniging van 1907' met haar Ledeboeriaanse gemeenten gaat dit proces volledig voorbij. 't Is alsof de duisternis van Egypte scheiding maakt: 'maar bij al de kinderen Israëls was het licht in hun woningen.'

'Their life is precious in their sight.'

Het was de eerste kennismaking met de Psalters, toen ik ze hoorde zingen bij ons eerste bezoek aan onze eerste gemeente in Canada. 'Hun leven is dierbaar in Zijn ogen.' Het was vertroostend en bemoedigend voor me, toen ik daar in die vreemde kerk in een vreemd land zat. Het heeft me zeker geholpen om spoediger gewend te raken aan die ongewone Psalters en die zelfs te leren waarderen. Vaak hebben we ze na de avonddienst met de jongelui in de pastorie nog gezongen.

Deze Psalters zijn berijmingen, soms bijna letterlijk, van het boek der Psalmen. Omdat er verschillende berijmingen zijn van elke psalm, telde de bundel oorspronkelijk 413 nummers. De meeste coupletten bestaan vaak maar uit vier of zes regels en, ook omdat ze ritmisch gezongen worden, kan men gerust als dominee verscheidene coupletten opgeven.

D.V. zaterdag 3 maart 2012 is er een Psalmzangavond in de Jachin en Boaz kerk in Genemuiden, met als thema de bekende regel uit Psalm 92: ‘Laat ons de rustdag wijden met psalmen tot Gods eer.’ Er zal medewerking worden verleend door mannenkoor Harpe Davids uit Genemuiden, mannenkoor Rehoboth uit Klaaswaal en de Bovenstemgroep uit Genemuiden.

Organist Arend Booij draagt zorg voor de begeleiding van de samenzang, waarbij veel psalmen met bovenstem zijn opgenomen. Harm Beens en Arjan Kuiper verzorgen de koorbegeleiding.

De aanvang voor deze inmiddels traditionele Psalmzangavond is 19.00 uur.

Er  wordt een collecte gehouden voor  de Stichting O.G.O. (Ondersteuning Gereformeerd Onderwijs in Oost – Europa) en voor de onkosten. De algehele leiding berust bij ds. C. Hogchem en dhr. Stark (voorlichter) zal een korte toelichting geven op het werk van de Stichting O.G.O.

De toegang is vrij. Allen van harte welkom!

Wat doet een Genemuider kerkganger het eerst als hij in de kerk zijn plek inneemt? Hij kijk op het psalmbord met de vraag: ‘Zit er één tussen?’, een psalm waarbij de bovenstem kan worden gezongen. Dat mist niet vaak. Geen wonder, want bij één derde van de 150 psalmen is dat mogelijk. Wie zijn oor te luister legt bij oude opnamen van de gemeentezang, merkt dat bij alle
jonische en enkele mixolydische psalmen de bovenstem past.

Wat doet een Genemuider kerkganger het eerst als de organist voor de dienst zijn akkoorden aanslaat? Hij luistert met de vraag: ‘Wie speelt en kunnen we bij hem goed zingen?’ Een goede organist is dan ook niet alleen hij die technisch goed speelt of innemend registreert. Maar goed is vooral hij die met zijn orgelspel rekening houdt met de tweestemmige zang. Nu, dat doen ze daar op de orgelbank, stuk voor stuk. Houdt de organist in zijn spel rekening met de tegenstem, dan kan iedereen met een beetje muzikaal gevoel en het nodige toonbereik de bovenstem meezingen. Dit komt mede door het relatief eenvoudige karakter: het gelijkmatige meegolven met de melodie, twee of drie tonen er boven uit.

Eenvoudig, gelijkmatig meegolvend, het is niet helemaal juist om de muziek op deze manier te kenschetsen. Oude opnames geven blijk van grote geestdrift en improvisatievermogen. Allerlei lussen, trappen en uithalen klinken boven de gewone melodie. Daarbij vergeleken houden we het tegenwoordig wat strakker. Het uitbundige klimmen, dalen en zwieren is bijkans verdwenen. Een stukje mode, ook in de gemeentezang? Verandering van temperament? Het is muziek. Het leeft.