‘Saved alone’: alleen gered…

Geplaatst op: 9 januari 2012

In ons koorrepertoire is een bewerking van Klaas Jan Mulder opgenomen van het bekende lied ‘t Zij vreugde mijn deel is’, geschreven in 1873 door Horatio Spafford. Dit lied heeft een bijzondere ontstaansgeschiedenis. De heer W.B. Kranendonk schreef in het Reformatorisch Dagblad van 7 mei 2008 een lezenswaardig artikel over de achtergrond van dit Engelse gezang, wat we nu in verkorte vorm in op onze website plaatsen.

Spafford was in Chicago een gerespecteerd burger, een befaamd jurist en een gefortuneerd vastgoedeigenaar. Ook binnen de plaatselijke presbyteriaanse gemeente was hij gezien. Vele jaren bekleedde hij het ambt van ouderling. ‘Ik had alles wat een mens op aarde begeren kan. De Heere had me veel gegeven, Hij heeft ook veel weer afgenomen,’ schreef hij in 1882 in zijn dagboek. Begin jaren zeventig trof een reeks tragische gebeurtenissen Horatio Spafford en zijn vrouw Anna. In 1871 overleed hun zoontje aan de koorts. Enkele maanden later werden alle gebouwen die Spafford in Chicago bezat, verwoest door de grote brand van 8 oktober 1871, waarbij het grootste deel van de Amerikaanse stad in vlammen opging.

In de daarop volgende maanden vroeg de jurist zich vaak af wat Gods bedoeling met deze tegenslagen was. Hij vond geen antwoord.

In 1873 besloot Spafford om met zijn vrouw en vier dochters een trip naar Engeland te maken, onder meer om zijn vriend, de opwekkingsprediker D.L. Moody, te assisteren bij zijn evangelisatietocht door dat land. Op het moment dat het gezin in New York zou inschepen, werd de jurist vanwege zaken naar Chicago teruggeroepen. Zijn vrouw en kinderen gingen wel aan boord: Spafford zou hen na het afhandelen van de zaken nareizen. Toen het oceaanschip Ville de Havre wegvoer, kon Horatio niet bedenken dat hij zijn dochters voor het laatst gezien had. Enkele dagen later, 21 november 1873, kwam de lijnboot bij Newfoundland op volle zee in aanvaring met een Brits schip. Binnen twaalf minuten zonk de Ville de Havre. De vier dochters verdronken, alleen Spaffords vrouw Anna overleefde de scheepsramp. Een reddingsploeg vond haar in bewusteloze toestand drijvend op een plank. Negen dagen na het afscheid van zijn gezin ontving Spafford een telegram van zijn vrouw met de in Amerika beroemd geworden worden: ‘Saved alone’, alleen gered.

Zo snel hij kon, reisde de jurist zijn vrouw achterna. Tijdens de reis haalde de kapitein van het schip waarop Spafford voer hem naar de brug en vertelde hem dat ze op dat moment langs de plek voeren van de scheepsramp, waarbij zijn vier dochters waren omgekomen. De van kinderen beroofde vader ging naar zijn hut en las daar 2 Koningen 4, de geschiedenis van de Sunamietische vrouw. Naar aanleiding van vers 26, waar Elisa zijn knecht Gehazi de vrouw liet vragen: ‘Is het wel met u?’, dichtte Spafford de hymne ‘It is well with my soul’. De Nederlandse vertaling van het lied is:

’t Zij vreugde mijn deel is, of smart mij verteert,
en stormwind en nacht mij verschrikt.
Gij hebt mij, mijn Heiland, te roemen geleerd:
’t Is mij goed, wat mijn God mij beschikt;
’t Is mij goed, wat God doet: ’t is mij goed, wat mijn God mij beschikt.

Uw deel, hoeveel zwaarder is ’t hier niet geweest!
Hoe spande niet satan zijn strik!
’t Is mij goed, wat mijn God mij beschikt;
’t Is mij goed, wat God doet: ’t is mij goed, wat mijn God mij beschikt.
En ziend’ op Uw kruis roemt in mij ook mijn geest.

Het gezang is in de Angelsaksische wereld een van de meest bekende. Vooral bij begrafenissen, in het bijzonder bij die van gesneuvelde militairen, wordt het gespeeld.