Koninginnedagconcerten

Geplaatst op: 26 april 2013

Voor het laatst vieren wij Koninginnedag op 30 april 2013. Vanaf DV 2014 wordt het Koningsdag op 27 april. Veel activiteiten vinden op onze nationale feestdag plaats. Ook feestelijke muziek mag bijdragen aan de invulling van deze oranjedag! Concerten door koren, orkesten en organisten: met vaderlandse liederen als bron van inspiratie.

In 2012 werd herdacht dat organist Feike Asma (1912-1984) honderd jaar geleden geboren was. Feike Asma verzorgde tussen 1966 en 1984 elk jaar op Koninginnedag een Koninginnedagconcert in de Grote- of Sint Michaëlskerk te Zwolle. Een traditie die landelijk veel aandacht trok. Een historische terugblik, met een vleugje weemoed…Orgel in Elburg

Koninginnedag was een drukke dag voor Feike Asma. Twee feestelijke oranjeconcerten stonden die dag op zijn programma. ’s Middags om 16.00 uur concerteerde hij op het prachtige Quellhorstorgel in de Grote of St. Nicolaaskerk te Elburg. ’s Avonds om 20.00 uur kreeg hij het machtige Zwolse Schnitgerorgel tot zijn beschikking.

Zowel in Elburg als in Zwolle heeft Feike Asma een traditie weten op te bouwen. Van 1966 tot en met 1984 speelde hij ieder jaar een Koninginnedagconcert in de Grote of St. Michaëlskerk te Zwolle. In Elburg kwam vanwege restauratie van kerk en orgel eind jaren ‘70 een einde aan. Later heeft Klaas Jan Mulder (1930-2008) deze traditie in Elburg nog enkele jaren voortgezet.

De publieke belangstelling voor de Koninginnedagconcerten van Feike Asma in Elburg en Zwolle was altijd zeer groot. Om in Zwolle te blijven: al ver voor 20.00 uur verzamelde zich een groot aantal luisteraars bij de hoofdingang van de Grote Kerk aan de Grote Markt. Vaak ging een gedeelte van het Elburger publiek gewoon mee naar Zwolle… Feike Asma’s programma was afgestemd op het karakter van Koninginnedag. Aandacht voor bewerkingen van vaderlandse liederen, gecomponeerd door Nederlandse orgelmeesters. Het niet-gebonden koraalwerk van componisten van eigen bodem ontbrak evenmin.

Eén orgelwerk was vaak een vast onderdeel: de orgelhymne ‘Wilt heden nu treden’ van Jan Zwart. Groots, monumentaal en breed klonk dit stoere werk door de gewelven van de Michaëlskerk. Willem Vogel met zijn ‘Valerius-Suite’, evenals Willem Mudde met ‘Waer dat men sich al keerd of wend’ waren vaak genode en gehoorde gasten op zijn programma. Natuurlijk ontbrak de orgelliteratuur ook niet: een vrolijk Scherzo, een deftig Praeludium, een bruisende Toccata, een verstild Andante of zelfs een complete Orgelsonate (zowel Guilmant als Mailly). Feike Asma speelde dit alles met volle overtuiging en geestdrift. Soms speelde Asma nog wat meer noten dan aangegeven stond in de partituur of trok hij nog een paar registers extra erbij…Feike Asma

Maar ach, wat gaf het! Aan het einde de krachtige begeleiding van de massale samenzang van ons Nationaal Volkslied, het ‘Wilhelmus’. Een staande ovatie viel Feike Asma ten deel. Gekleed in een manchester broek met een bakkeriaans overhemd met grote brandweerbretels, verscheen hij heel even op de barokke balustrade van Schnitger om zijn publiek toe te knikken als dank voor hun aanwezigheid.

Het grote aantal luisteraars kon bij het verlaten van de Grote Kerk de eerste geluiden van andere klanken horen en zien: op de Veemarkt werd Koninginnedag met vuurwerk afgesloten.

Voor Feike Asma nog een lange weg naar Maassluis.

Fijne herinneringen aan een bezield musicus.

Jan Koster